Poligraf redaktorem: warszawski „Przyjaciel Dzieci” czasu redakcji Emila Skiwskiego (wrzesień 1890 – czerwiec 1892)

Krzysztof Woźniakowski

Abstrakt


Czwartym redaktorem naczelnym warszawskiego tygodnika „Przyjaciel Dzieci”, po śmierci kierującego 23 lata redakcją Jana Kantego Gregorowicza, został jego dotychczasowy wydawca, właściciel cenionego zakładu drukarskiego, Emil Skiwski. Ograniczając się osobiście do formalnej reprezentacji pisma na zewnątrz faktyczne kierowanie periodykiem przekazał powołanemu przez siebie zespołowi w składzie: Stefan Gębarski, Teresa Jadwiga Papi, Stanisław M. Rzętkowski, Antoni Ślósarski i Henryk Wernic. Oficjalnie deklarowano ścisłą kontynuację modelu pisma czasów Gregorowicza, faktycznie jednak nieśmiało wprowadzano pewne innowacje, w rodzaju nowego wystroju graficznego (łącznie z próbami ilustracji barwnych), rezygnacji z edytorskiego wyodrębniania dodatku dla małych dzieci, zapoczątkowania wycofywania się z wrogości wobec obecności w literaturze dla dzieci elementów fantastycznych, wprowadzenia nowej rubryki „Ze świata”, będącej rodzajem selektywnego przeglądu prasy współczesnej. Nagła śmierć Emila Skiwskiego po 22 miesiącach sprawowania funkcji spowodowała przejęcie pisma przez jego syna, również poligrafa – Jana Kazimierza Skiwskiego.


Słowa kluczowe


polskie czasopiśmiennictwo dla dzieci i młodzieży XIX w.; polska literatura dla dzieci i młodzieży XIX w.

Bibliografia


Boczar Elżbieta, Bibliografia literatury dla dzieci i młodzieży. Wiek XIX: Literatura polska i przekłady, Warszawa 2010

Dobrzański Zdzisław, Skiwski Emil (ok. 1837-1892) [w:] Słownik pracowników książki polskiej, Warszawa-Łódź 1972, s. 825-826

Fokczyńska Henryka, Gębarski Stefan (1864-1920) [w:] Polski słownik biograficzny, t. VII, z. 5 (1958), s. 416

Gębarski Stefan [w:] Słownik literatury dziecięcej i młodzieżowej pod red. Barbary Tylickiej i Grzegorza Leszczyńskiego, Wrocław 2002, s. 129

Grabowski Stanisław, Na przyszły pożytek. Z dziejów polskiej prasy dla dzieci 1824-1939, Pułtusk 2001 (tu rozdz. „Przyjaciel Dzieci” czyli długowieczność, s. 45-65)

Kmiecik Zenon, Prasa warszawska w okresie pozytywizmu, Warszawa 1971, s. 182-185

Konarski Stanisław, Skiwski Emilian Konstanty, imię używane Emil (1836-1892) [w:] Polski słownik biograficzny, t. XXXVIII/2, z. 157 (1998), s. 190

Kuliczkowska Krystyna, Gębarski Stefan [w:] Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny, t. 1: A-M, Warszawa 1984, s. 302;

Kuliczkowska Krystyna, Literatura dla dzieci i młodzieży w latach 1864-1918. Zarys monograficzny. Materiały, Warszawa 1975, s. 25-27

Mucha Danuta, Poglądy pedagogiczne pozytywistów na wychowanie młodego pokolenia, „Kultura i Wychowanie” 2012 nr 1, s. 30-33

Pedagogika pozytywizmu warszawskiego. Opracował, wstępem opatrzył R. Wroczyński, Wrocław 1958, s. XXIV-XXX

Rzętkowski Stanisław Marek (1843-1897) [w:] Bibliografia literatury polskiej „Nowy Korbut”, t. 13: Literatura pozytywizmu i Młodej Polski. Hasła osobowe M-S, Warszawa 1978, s. 502-504

Skręt Rościsław, Rzętkowski Stanisław Marek [...] (1843-1897) [w:] Polski słownik biograficzny, t. XXXIV/2, z. 141 (1992), s. 194-196.

Woźniakowski Krzysztof, „Okres jednak przejściowy jeszcze”: warszawski „Przyjaciel Dzieci” za redakcji Władysława Ludwika Anczyca (lipiec 1865 – marzec 1867) (w druku w tomie studiów pod red. Kazimierza. Gajdy, Katarzyny Wądolny-Tatar i Renaty Stachury-Lupy)

Woźniakowski Krzysztof, Pierwsze lata warszawskiego „Przyjaciela Dzieci”: w kręgu Fryderyka Henryka Lewestama i współpracowników (kwiecień 1861 - czerwiec 1865) (w druku w „Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia”)

Woźniakowski Krzysztof, Warszawski „Przyjaciel Dzieci” w epoce rozkwitu: redakcja Jana Kantego Gregorowicza (kwiecień 1867 – wrzesień 1890), Cz. 1: Charakterystyka ogólna. Teksty literackie (w druku w „Roczniku Historii Prasy Polskiej”)

Woźniakowski Krzysztof, Warszawski „Przyjaciel Dzieci” w epoce rozkwitu: redakcja Jana Kantego Gregorowicza (kwiecień 1867 – wrzesień 1890), Cz. 2: W kręgu popularyzacji wiedzy. Oceny i podsumowania kadencji (w druku w „Roczniku Historii Prasy Polskiej”).

Wroczyński Ryszard, Dzieje oświaty polskiej 1795-1945, Warszawa 1987, s. 171-176


Pełny tekst: PDF

Licencja Creative Commons
Artykuły zawarte w AUPC.SBSP są dostępne na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Ann. Univ. Paedag. Crac. Stud. ad Bibliothec. Sci. Pertin. = ISSN 2081-1861 (print), ISSN 2300-3057 (online). Webmaster: Władysław Marek Kolasa.