Grafika polskich tygodników ilustrowanych dla dzieci w drugiej połowie XIX wieku na przykładzie warszawskiego, lwowskiego i poznańskiego „Przyjaciela Dzieci”

Dorota Kamisińska

Abstrakt


W artykule zaprezentowano wyniki badań grafiki pięciu polskich czasopism dla dzieci, ukazujących się niezależnie w drugiej połowie XIX na ziemiach trzech zaborów pod tytułem – „Przyjaciel Dzieci”.

Do analizy układu graficznego oraz szaty graficznej wykorzystano schemat zaproponowany przez W. Frantza, analizy rzeczowej ilustracji dokonano zgodnie z typologią tematyczną K. Krużela, a formalnej według projektu opracowanego przez autorkę na potrzeby badań ilustracji w czasopismach dla dzieci.

Próby oceny wartości artystycznych ilustracji dokonano w oparciu o autorski model obejmujący elementy składowe przedstawień, a także dynamikę obrazu, ogólny klimat ilustracji, technikę wykonania i wiążący się z nią styl. Wykorzystano także elementy ikonologiczno-ikonograficznej metody analizy dzieła sztuki E. Panofsky’ego.


Słowa kluczowe


„Przyjaciel Dzieci” (Lwów 1861-1866); „Przyjaciel Dzieci” (Warszawa 1861-1915); „Przyjaciel Dzieci” (Pelplin/Chełmno 1866-1868); „Przyjaciel Dzieci” (Poznań/Chełmno 1869-1873).

Bibliografia


Baluch A., Archetypy literatury dziecięcej. Kraków 1992.

Białostocki J., Wybór pism estetycznych. Kraków 2008.

Cieślikowski J., Literatura i podkultura dziecięca. Wrocław 1975.

Frantz W., Szata graficzna gazety. Kraków 1966.

Grabowski S., Na przyszły pożytek. Z dziejów polskiej prasy dla dzieci 1824-1939. Pułtusk 2001.

Grafika prasowa w XIX wieku, red. M. A. Quinkenstein, Kórnik 2007.

Kaniowska-Lewańska I., Literatura dla dzieci i młodzieży do roku 1864. Warszawa 1973

Króliński K., Polska literatura dla dzieci i młodzieży. Zarys historyczny z wypisami. Lwów 1927.

Krużel K., Wśród starych rycin. Wybrane zagadnienia opracowania formalnego dawnej grafiki. Kraków 1999.

Kuliczkowska K., Literatura dla dzieci i młodzieży w latach 1864-1918. Zarys monograficzny. Materiały. Warszawa 1981;

Literatura dla dzieci i młodzieży. Teoria i krytyka, red. J. Z. Białek, M. Guśpiel, Kraków 1978.

Nikliborc A., Od baśni do prawdy. Szkice z dziejów literatury zachodniej dla dzieci i młodzieży. Warszawa 1981.

Opałek M., Drzeworyt w czasopismach polskich XIX stulecia. Wrocław 1949.

Płażewski I., Spojrzenie w przeszłość polskiej fotografii. Warszawa 1982.

Prasa polska w latach 1864-1918, red. J. Łojek et al., Warszawa 1976.

Rutkiewicz E., Polska książka dziecięca XIX wieku. „W Kręgu Książki” 1986 nr 5, s. 22-36.

Słońska I., Psychologiczne problemy ilustracji dla dzieci. Warszawa 1977.

Tylicka B., Leszczyński G., Słownik literatury dziecięcej i młodzieżowej. Wrocław 2003.

Waksmund R., Od literatury dla dzieci do literatury dziecięcej. Wrocław 2000.

Wartości literatury dla dzieci i młodzieży. Wybrane problemy, red. J. Papuzińska, B. Żurakowski, Warszawa 1985.


Pełny tekst: PDF

Licencja Creative Commons
Artykuły zawarte w AUPC.SBSP są dostępne na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Ann. Univ. Paedag. Crac. Stud. ad Bibliothec. Sci. Pertin. = ISSN 2081-1861 (print), ISSN 2300-3057 (online). Webmaster: Władysław Marek Kolasa.