„Okienko na Świat. Pismo dzieci i młodzieży” 1937-1939

Monika Szabłowska-Zaremba

Abstrakt


Artykuł zawiera zwięzła prezentację polsko-żydowskiego czasopisma „Okienko na Świat. Pismo dla dzieci i młodzieży”. Wydawano je w Krakowie w l. 1937-1939, a jego redaktorem naczelnym i wydawcą była Henryka Fromowicz-Stillerowa, redaktorem [pomocniczym] Marta Hirschpring. Podstawowym celem artykułu jest przedstawienie najbardziej znaczących osób współpracujących z czasopismem (Nachman Mifelew, Fred Alwin, Awital Dorthaymerow, Jan Kleinberg, Anna Nichthauser, Mink Silberman, Horacy Safrin, Ryszard Apte czy Jozef Bau) oraz opis podstawowych działów, jakie w nim się znajdowały. Zwrócono uwagę na przyczyny powołania pisma i wybór języka polskiego jako narzędzia komunikacji. Pismo miało charakter prosyjonistyczny i podporządkowane zostało idei tworzenia nowego modelu odbiorcy dziecięcego. Na jego łamach publikowano utwory klasyków żydowskiej literatury (Icchoka Lejbusza Pereca, Chaima Nachmana Bialik), poezję młodych pisarzy żydowskich (Andy Eker, Minki Silberman, Maurycego Szymla, Marty Hirschprung), a także próby literackie dzieci.


Słowa kluczowe


Żydowskie czasopisma dla dzieci 1918-1939; historia prasy w Polsce 1918-1939; żydowska prasa w języku polskim w Polsce; „Okienko na Świat”; krakowskie czasopisma 1918-1939

Bibliografia


Antosiak-Piela M., Sen egzotyczny – Anda Eker, [w:] Ślady obecności, red. S. Buryła, A. Molisak, Kraków 2010, s. 35-54.

Bar-El A., Jewish Children’s periodicals in Poland between the two world wars — in three languages, „Rocznik Historii Prasy Polskiej” T. XVI (2013), z. 1 (31), s. 36-37.

Famulska-Ciesielska K., Żurek S.J., Literatura polska w Izraelu, Kraków-Budapeszt 2012, s. 29-32.

Fuks M., Prasa żydowska w Warszawie 1823-1939, Warszawa 1979.

Fuks M., Żydzi w Warszawie: życie codzienne, wydarzenia, ludzie, Poznań 2010.

Grabowski S., Na przyszły pożytek. Z dziejów polskiej prasy dla dzieci 1824-1939, Pułtusk 2001

Karczewska A., "I było cicho, biało, dziecinnie i szczęśliwie". Polska w twórczości Andy Eker, [w:] Żydowski obraz Polski. Polski obraz Żyda, red. W. Szczerbiński, B. Lampkowski, Poznań-Gniezno 2012, s. 47-62.

Kwiecień S., Prasa żydowska w języku polskim w Krakowie w latach 1918–1939, „Annales Academiae Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia” Vol. 2 (2003), s. 159-170.

Marek Z., Oglądane z pokładu” –odkrywanie tożsamości w podróży. Twórczość Andy Eker, [w:] Żydowski Polak, polski Żyd. Problem tożsamości w literaturze polsko-żydowskiej, red. A. Molisak, Z. Kołodziejska, Warszawa 2011, s. 61–70.

Michalska I., Czasopisma Związku Nauczycielstwa Polskiego dla dzieci w okresie Drugiej Rzeczypospolitej, Łódź 1994.

Pabias K., Dla najmłodszych…, „Midrasz” 2009, nr 3, s. 36-43.

Pachut M., Krakowskie czasopisma dla dzieci i młodzieży w l. 1918-1939, w: Prasa dziecięca i młodzieżowa. Studia i materiały, red. M. Adamczyk, J. Jarowiecki, Kielce 1982, s. 166,168.

Prokop-Janiec E., Children’s Literature, przekł. Ch. Manetti http://www.yivoencyclopedia.org/printarticle.aspx?id=1795 [dostęp 21.05. 2011]

Prokop-Janiec E., Międzywojenna literatura polsko-żydowska jako zjawisko kulturowe i artystyczne, Kraków 1992.

Prokop-Janiec E., Pogranicze polsko-żydowskie. Topografie i teksty, Kraków 2013.

Stańczuk M., Żywa Jeruzalem, pstry Tel Awiw, Gdańsk stary i wiosenny Lwów – o wątku dwóch ojczyzn w twórczości Andy Eker, [w:] Dwudziestolecie mniej znane. O kobietach piszących w latach 1918–1939, red. E. Graczyk, M. Graban-Pomirska, K. Cierzan, P. Biczkowska, Kraków 2011, s. 145-154.

Studia z dziejów trójjęzycznej prasy żydowskiej na ziemiach polskich (XIX-XX w.), red. J. Nalewajko-Kulikov, G. P. Bąbiak i A. J. Cieślikowa, Warszawa, 2012.


Pełny tekst: PDF

Licencja Creative Commons
Artykuły zawarte w AUPC.SBSP są dostępne na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Ann. Univ. Paedag. Crac. Stud. ad Bibliothec. Sci. Pertin. = ISSN 2081-1861 (print), ISSN 2300-3057 (online). Webmaster: Władysław Marek Kolasa