Perspektywa aksjologiczna w Wypisach polskich Stanisława Tarnowskiego i Franciszka Próchnickiego

Małgorzata Gajak-Toczek

Abstrakt


The purpose of the article is to present the world of values inscribed in Polish Extracts for the classes of lower secondary and real schools by Stanisław Tarnowski and Franciszek Próchnicki. After discussing the structure of the school textbook, there were presented ways of creating of the autors’ biographies with the presentation of their didactic message. Then attention was focused on the characteristics of the writers by Tarnowski. The statement ends with considerations that are the answer to the question to what extent the comments of the Krakow professor in Extracts… met the assumptions of such publications.


Słowa kluczowe


Stanisław Tarnowski; Polish language education; textbooks; history of literaturę

Bibliografia


Baranowski B., Krajowe ustawy szkolne wraz ze statutem RSK zestawił ..., Lwów 1893.

Bartoszewicz J., Historia literatury polskiej potocznym sposobem opowiedziana, Warszawa 1861.

Bem A.G., Teoria poezji polskiej z przykładami w zarysie popularno-analityczno-dziejowym, Petersburg 1899.

Biłos E., Funkcje podręcznika w nowym modelu doskonalenia praktyki nauczania i uczenia się literatury; „Książka Szkolna” 1983, lipiec-wrzesień, s. 7-13.

Bobin R.A., Wypisy polskie dla klas wyższych szkół realnych i seminariów nauczycielskich, cz. I, Lwów 1894; cz. II, Lwów 1895.

Budrewicz T., Kategorie ideowe i estetyczne w krytyce literackiej stańczyków, [w:] Pozytywizm i negatywizm. My i wy po stu latach, red. B. Mazan przy współpracy S. Tyneckiej-Makowskiej, Łódź 2005, s. 89-102.

Chrzanowski I., Stanisław Tarnowski jako krytyk literacki, [w:] tenże, Wśród zagadnień, książek i ludzi, Lwów 1922, s. 477-501.

Cysewski K., Historycznoliterackie ujęcia osobowości Mickiewicza. Próba wstępnej problematyzacji, [w:] tenże, Między historią badań literackich a teorią literatury, Olsztyn 2002, s. 137-142.

Dietl J., O reformie szkół krajowych, Kraków 1865.

Doleżan W., Krótki rys dziejów literatury polskiej dla użytku uczniów i uczennic szkół średnich jako też seminariów nauczycielskich, Tarnów 1898.

Dynak W., Kanon symboliki narodowej i społecznej w galicyjskiej edukacji polonistycznej, [w:] Literatura i wychowanie. Z dziejów edukacji literackiej w Galicji, red. M. Inglot, Wrocław 1983, s. 35-49.

Eustachiewicz L., Koncepcja podręcznika szkolnego historii literatury polskiej, „Książka Szkolna” 1981, kwiecień-czerwiec, s. 19-24.

Feldman W., Współczesna krytyka literacka w Polsce. Z 12 portretami w tekście, Lwów 1905.

Gajak-Toczek M., Franciszek Próchnicki (1847-1911), dydaktyk – edytor – badacz literatury, Łódź 2010.

Galicja i jej dziedzictwo, red. A. Meissner, J. Wyrozumski, Rzeszów 1995.

Galicyjskie wspomnienia szkolne, wstęp i przyp. A. Knot, Kraków 1955.

Głowiński M., Świadectwa i style odbioru, [w:] tenże, Style odbioru, Kraków 1977, s. 116-137.

Gradkowski H., Szkolna recepcja Słowackiego w XIX i pierwszej połowie XX wieku, Częstochowa 2004.

Gradkowski H., Krasicki w podręcznikach szkolnych. Zarys, Jelenia Góra 2006.

Gradkowski H., Mickiewicz w polskiej szkole XIX i pierwszej połowie XX wieku. Strategie lektury i style odbioru, Jelenia góra 2001.

Gradkowski H., Zygmunt Krasiński – dzieje recepcji (na podstawie dzieł literaturoznawców i autorów podręczników szkolnych), Jelenia góra 2010.

Ingarden R., O roli podręcznika w nauczaniu w szkole średniej, „Muzeum” 1939, z. 2, s. 69-96.

Jakubiszyn-Tatarkiewiczowa A., Wstęp, [w:] K.A. Sainte-Beuve, Wybór pism krytycznych, przeł. i oprac. A. Jakubiszyn-Tatarkiewiczowa, Wrocław 1957, s. I-XCIII.

Kojs W., Uwarunkowania dydaktycznych funkcji podręcznika, Warszawa 1975.

Krauze U., Podstawy metodologiczne dydaktyki literatury w ujęciu historycznoliterackim, „Dydaktyka Literatury”, Zielona Góra 1982, t. 5, s. 35-54.

Kulka B., Edukacja polonistyczna w szkole średniej w latach 1870-1918. Wybrane uwarunkowania, cz. I, Częstochowa 2005.

Kurpiel A., Podręcznik do dziejów literatury polskiej, Złoczów 1900.

Literatura i wychowanie. Z dziejów edukacji literackiej w Galicji, red. M. Inglot, Wrocław 1983.

Markiewicz H., Polska nauka o literaturze. Zarys rozwoju, Warszawa 1981.

Markiewicz H., Stanisław Tarnowski o literaturze, [w:] tenże, Od Tarnowskiego do Kota, Kraków 2010, s. 7-47.

Mazanowski M., [rec.] S. Tarnowski, J. Wójcik, Wypisy polskie dla klas wyższych szkół gimnazjalnych i realnych, „Muzeum” 1891, s. 907-921.

Maziarz Cz., Rola podręcznika w kierowaniu samokształceniem, Warszawa 1965.

Mitosek Z., Teorie badań literackich, Warszawa 1998.

Mysłakowski Z., Nauczanie żywe a podręcznik szkolny, Lwów 1936.

Nehring W., Kurs literatury polskiej dla użytku szkół, Poznań 1866.

O nowoczesną koncepcję książki dla ucznia i nauczyciela, oprac. F. Filipowicz, Warszawa 1977.

Paczoska E., Krytyka literacka pozytywistów, Wrocław 1988.

Pąkciński M., Hipostazy ciągłości. Nowoczesne historie literatury a ekskluzywna tożsamość narodowa, [w:] Historie literatury polskiej 1864-1914, red. U. Kowalczuk, Ł. Książyk, Warszawa 2015, s. 33-50.

Podręcznik jako narzędzie kształcenia polonistycznego w gimnazjum, red. H. Kosętka, Z. Uryga, Kraków 2002.

Podręcznik literatury w szkole średniej. Wczoraj – dziś – jutro, red. B. Chrząstowska, Poznań 1991.

Popiel P., Pisma, t. 2, Kraków 1893.

Próchnicki F., Wskazówki do nauki języka polskiego, Lwów 1885.

Reiter M., Instrukcja dla nauczycieli języka polskiego, „Muzeum” 1905, s. 1072-1080.

Sawrycki W., Wiedza o literaturze w szkolnej refleksji polonistycznej w latach 1869-1939, Toruń 1993.

Sempołowska S., Niewola młodzieży szkół galicyjskich, Kraków 1906.

Skwarczyńska S., Kierunki pozytywistyczne i naturalistyczne, krytyka subiektywna i kierunki postpozytywistyczne, [w:] taż, Kierunki w badaniach literackich. Od romantyzmu do połowy XX wieku, Warszawa 1984, s. 63-133.

Słowiński L., Nauka literatury polskiej w szkole średniej w lalach 1795-1914, Warszawa 1976.

Sprawozdania z posiedzeń Kół TNSW, „Muzeum” 1901, s. 297, 298, 352; 1910, t. 1, Dodatek, s. 18.

Stachura-Lupa R., Poglądy ideowo-estetyczne Stanisława Tarnowskiego, Kraków 2016.

Tarnowski S., Adam Mickiewicz. Życie i dzieło, Petersburg 1898.

Tarnowski S., Henryk Rzewuski, Lwów 1887.

Tarnowski S., Historia literatury polskiej, t. I: wiek XVI, Kraków 1903; t. II: wiek XVII, Kraków 1903; t. III: wiek XVIII, Kraków 1904; t. IV: wiek XIX, Kraków 1904; t. V: wiek XIX (1831-1850), Kraków 1905; t. VI, cz. 1: wiek XIX (1850-1863), Kraków 1905; t. 6, cz. 2: wiek XIX (1863-1900), Kraków 1907.

Tarnowski S., Historia literatury polskiej, wyd. 2 przez autora przejrzane i dopełnione, tom V i VI, Warszawa 1906.

Tarnowski S., O stanie obecnym historii literatury polskiej i jej potrzebach, [w:] Archiwum do dziejów literatury i oświaty w Polsce, praca zbiorowa, t. V: Pamiętnik Zjazdu Historycznoliterackiego im. Jana Kochanowskiego, Kraków 1886, s. 83-93.

Tarnowski S., Pisarze polityczni XIX wieku, wstępem i przypisami opatrzył B. Szlachta, t. I, Kraków 2000.

Tarnowski S., Próchnicki F., Wypisy polskie dla klas wyższych szkół gimnazjalnych i realnych, cz. II, Lwów 1891.

Tarnowski S., Próchnicki F., Wypisy polskie dla klas wyższych szkół gimnazjalnych, cz. II, wyd. 2, Lwów 1896; wyd. 3, Lwów 1906; wyd. 4, Lwów 1911.

Tarnowski S., Wójcik J., Wypisy polskie dla klas wyższych szkół gimnazjalnych i realnych, cz. I, Lwów 1890.

Tarnowski S., Wójcik J., Wypisy polskie dla klas wyższych szkół gimnazjalnych, cz. I, wyd. 2, Lwów 1894; wyd. 3, Lwów 1903; wyd. 4, Lwów 1909.

Wojciechowski K., W sprawie reformy nauki języka polskiego w gimnazjach, „Muzeum” 1901, s. 535-554.

Wójcik J., Jak by można uczyć języka polskiego jako ojczystego w klasie pierwszej naszych szkół średnich, Stanisławów 1882, [przedruk ze] Sprawozdanie Dyrekcji c.k. Wyższej Szkoły Realnej w Stanisławowie, Stanisławów 1882, s. 3-47.

Z warsztatu podręcznika szkolnego, red. T. Parnowski, Warszawa 1973.

Z dziejów oświaty w Galicji, red. A. Meissner, Rzeszów 1989.

Zujew D., Podręcznik szkolny, przeł. J. Żygierewicz, Warszawa 1986.


Pełny tekst: PDF

Licencja Creative Commons
Artykuły zawarte w AUPC.SBSP są dostępne na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Ann. Univ. Paedag. Crac. Stud. ad Bibliothec. Sci. Pertin. = ISSN 2081-1861 (print), ISSN 2300-3057 (online). Webmaster: Władysław Marek Kolasa.