Biblioteki w szkołach ludowych (elementarnych) Galicji

Roman Pelczar

Abstrakt


Libraries in Folk (Elementary) Schools in Galicia

The aim of this article is to rationalize the creation of functional libraries in folk (elementary) schools in Galicia. The earliest libraries in Galicia were established the mid-nineteenth century. At the time, libraries were not commonplace; they were established only in main schools in the large cities. It was not until after the creation of the National School Council in Galicia that the gradual and systematic process of establishing libraries in schools of all types, in towns and villages, began. This lasted until the outbreak of World War I in 1914, and consequently, many libraries were destroyed during the war. The Austrian government and the National School Council regulated the libraries’ operations and this significantly affected their functioning. Also, due to insufficient state funding, more libraries are not being established, and existing ones are unable to expand their book collections. These constraints behoved the intervention of local governments authorities, individuals and various social organizations. However, they have mainly been concerned with schools in the cities. Rural schools, on the other hand, remain under-equipped.

Słowa kluczowe


Galicia; folk (elementary) schools of Galicia; National School Council; libraries in Galicia schools; school libraries in Poland during the partitions

Bibliografia


Adamczyk M., Oświata i kultura (1770–1867), [w:] Dzieje miasta Nowego Targu, red. M. Adamczyk, Nowy Targ 1991, s. 195–213.

Bruchnalski K., Obraz szkolnictwa ludowego w dwunastu powiatach Galicji w okresie pięciolecia 1909–1914, „Czasopismo Pedagogiczne” 1919/20, R. 7, s. 1–168.

Buzek J., Studya z zakresu administracyi wychowania publicznego, cz. 1. Szkolnictwo ludowe, Lwów 1904.

Dybiec J., Mecenat naukowy i oświatowy w Galicji 1860–1918, Wrocław 1981.

Dziama L., Walka ze złą książką, „Czasopismo Pedagogiczne” 1914, R. 3, z. 1–2, s. 34–43.

Gałczyńska T., Szkolnictwo w powiecie łańcuckim w latach 1868–1939, Rzeszów 2016.

Hrabyk P., Pierwsza szkoła panieńska w Przemyślu. Krótkie wiadomości o jej początkach i rozwoju aż do odłączenia od niej Seminaryum nauczycielskiego żeńskiego w r. 1895, Lwów 1913.

Juśko E., Niedojadło A., Biblioteki w szkołach autonomicznej Galicji, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia” 2020, vol 18, s. 32–48.

Juśko E., Rada Szkolna Krajowa i jej działalność na rzecz szkoły ludowej w Galicji (1868–1921), Lublin–Tarnów 2013.

Juśko E., Wpływ szkolnictwa ludowego autonomicznej Galicji na kształt polskiej szkoły powszechnej w latach 1918–1922, Lublin 2006.

Juśko E., Z dziejów polskiego szkolnictwa na terenie Galicji w dobie Wielkiej Wojny, Tarnów–Łapczyca 2016.

Kasprzyk-Machata J., Biblioteki Galicji Zachodniej w służbie oświaty w dobie autonomii galicyjskiej, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia ad Bibliothecarum Scientiam Pertinentia” 2011, vol. 9, s. 22–39.

Lasek B., Winter D., Dzieje Szkoły Podstawowej, [w:] Gać. Historia, t. 1. Od prehistorii do 1945 r., red. I. A. Plizga, Gać 2013, s. 335–343.

Skoczek A., Rys historyczno-statystyczny szkół ludowych w Galicji od roku 1772 po 1867, Kraków 1869.

Spis książek poleconych i zakazanych przez Wysoką c. k. Radę Szkolną krajową, oprac. J. Śliwka, Cieszyn 1899.

Szczurowski A., Skorowidz powiatu jarosławskiego na rok 1902, Przemyśl 1902.

Szocki J., Biblioteki ludowe w Galicji w drugiej połowie XIX wieku: zjawisko kulturowe, ich funkcje oświatowe, [w:] Kraków–Lwów. Książki, czasopisma, biblioteki XIX i XX wieku, t. 6, cz. 1, red. J. Jarowiecki, Kraków 2003, s. 169–179.

Świeboda J., Szkolnictwo ludowe w Rzeszowie pod zaborem austriackim (1772–1918), „Rocznik Województwa Rzeszowskiego” 1978, R. 9, s. 5–37.


Pełny tekst: PDF

Licencja Creative Commons
Artykuły zawarte w AUPC.SBSP są dostępne na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Użycie niekomercyjne - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.

Ann. Univ. Paedag. Crac. Stud. ad Bibliothec. Sci. Pertin. = ISSN 2081-1861 (print), ISSN 2300-3057 (online). Webmaster: Władysław Marek Kolasa.